Vậy là qua một ngày đầu tháng Năm. Nhân tháng này có tên giống tên Mây, và nhân dịp trời nóng không chịu mưa cho (hai cái nhân dịp hơi hơi có duyên, mình biết!), mình đăng bài thơ thuộc phần đọc thêm trong chương trình Văn học lớp 6 thời chưa cải tổ - "Mây và sóng" (Tagore Rabindranath) - thay cho việc mặc khố và đứng lập đàn cầu mưa như truyền thống.
"Mẹ ơi, kìa ai đang gọi con trên mây cao.
Họ bảo: "Chúng ta vui chơi từ tinh mơ đến hết ngày
Chúng ta giỡn với sớm vàng rồi lại đùa cùng trăng bạc"
Con hỏi: "Nhưng mà làm thế nào tôi lên trên ấy được?"
Họ trả lời: "Con hãy đi đến hết cõi đất, rồi giơ tay lên trời con sẽ bay bổng lên mây"
Nhưng con nói: "Mẹ tôi đợi tôi ở nhà, tôi có lòng nào bỏ được mẹ tôi"
Họ bèn mỉm cười, và lửng lơ họ bay đi mất
Nhưng con biết trò chơi còn hay hơn của họ
Con làm mây nhé, mẹ làm mặt trăng,
Hai tay con ôm mặt mẹ, còn mái nhà ta là trời xanh
Mẹ ơi, kìa những ai đang gọi con dưới sóng rì rào
"Chúng ta ca hát sớm chiều, chúng ta đi mãi mãi, không biết là đi qua những đâu"
Con hỏi: "Nhưng làm thế nào tôi đuổi được theo bây giờ?"
Họ bảo: "Cứ đi, con cứ đi đến bờ biển, đứng im, con nhắm mắt lại, sóng sẽ cuốn con đi"
Con trả lời: "Nhưng đến tối mẹ tôi nhớ thì sao? Tôi làm thế nào rời mẹ tôi được"
Họ bèn mỉm cười, và nhảy nhót, họ dần đi xa
Nhưng con biết trò chơi còn hay hơn của họ
Con làm sóng nhé, mẹ làm mặt biển,
Con lăn, lăn như làn sóng vỗ, tiếng con cười giòn tan vào gối mẹ
Và không ai trên đời này biết được mẹ con ta đang ở đâu!"
(Bản dịch bởi Nguyễn Đình Thi)
---
Thời trước đọc bài thơ này mình không bao giờ nghĩ ông Tagore là người Ấn Độ, và cứ thế tưởng tượng ông là nhà thơ gốc Âu (may mà không bị kiểm tra tiểu sử) và trong thơ là một em bé da trắng tóc xoăn màu nâu. Bây giờ đi tàu nhìn các bạn gốc Ấn to khỏe, khi tàu chật thì bạn trai ngồi còn bạn gái phải đứng, càng không thể liên hệ được với ông Tagore và em bé này. Thời xưa xã hội khác, hay ông Tagore khác, hay cái gì chui vào thế giới nghệ thuật cũng phải khác?
Mai lại phải lên tàu.
